Pers in India, Oekraïne en China ziet de belangrijkste hefbomen van het Amerikaanse buitenlands beleid ook na de verkiezing bij de president
Commentaren verwachten van het nieuwe Congres weinig verandering naar buiten toe, een gastbijdrage bij Euronews acht een verzwakte Trump voor Europa zelfs gevaarlijker.
In meerdere landen trekt de pers na de overwinning van de Democraten bij de congresverkiezing dezelfde lijn: het nieuwe Congres verandert weinig aan het buitenlands beleid van de VS, omdat de beslissende instrumenten bij de president liggen. Basis zijn projecties volgens welke de Democraten de Senaat en het Huis van Afgevaardigden winnen. Een officiële einduitslag is er nog niet.
India: handelshefbomen blijven bij Trump. De krant The Pioneer (Mithun MK, 4 november, 11:00 uur CET) schrijft dat de nieuwe meerderheid voor India nauwelijks verandering brengt. De vrijstelling van importheffingen voor Russische olie en de heffing op H-1B-visa berusten op besluiten van de president, de belasting op geldovermakingen naar het buitenland is al wet. De vrijstelling is iets wat “one proclamation can end” (één proclamatie kan beëindigen).
Oekraïne: de president blijft de sleutelfiguur. Op de zender Fakty ICTV (16:45 uur CET) zegt de politicoloog Volodymyr Fesenko van het centrum Penta: “Ключова фігура американської політики — президент, а не Конгрес” (De sleutelfiguur van de Amerikaanse politiek is de president, niet het Congres). Het Congres zou via de begroting bijvoorbeeld luchtafweerraketten voor Oekraïne kunnen afdwingen. Maar Oekraïne mag geen partijpolitiek thema worden. De politicoloog Ihor Rejterovytsj verwacht dat de afgevaardigden zich eerst met binnenlands beleid bezighouden en pas later met Oekraïne.
China: slingerbeweging, geen mandaat. De staatskrant Global Times (Huanqiu Shibao) laat in een verzamelbericht voor de editie van 5 november, overgenomen door Sina (4 november, 23:24 uur CET), Chinese deskundigen de uitslag duiden als een slingereffect, niet als instemming met het beleid van de Democraten. De krant citeert de Franse minister van Economie, volgens wie het Witte Huis in het buitenlands beleid aan het roer blijft, en een Japanse diplomatieke bron die gevolgen van chaos in de VS voor Japan vreest. Een eigen beoordeling voor China geeft het staatsmedium niet.
Tegengeluid: gevaarlijker voor Europa. De VS-deskundige Josef Braml, Europees directeur van de Trilaterale Commissie, schrijft in een gastbijdrage bij Euronews (14:27 uur CET), die niet de lijn van de redactie weergeeft: binnenlands verzwakt zal Trump zijn macht bij importheffingen, Oekraïne en de NAVO sterker uitspelen. Europa kan hem niet uitzitten: “the most difficult two years of his second term may only be beginning now” (de moeilijkste twee jaar van zijn tweede ambtstermijn beginnen misschien pas nu).
Het zijn de standpunten van de respectieve media en auteurs. Verdere persstemmen staan onder Berichten, wat het nieuwe Congres vanaf januari kan, in de tijdlijn.